مقدمه؛ من آدمها را از نظر میزان مهارت در استفاده از اینترنت به سه دسته تقسیم میکنم:
اول؛ آنهایی که فاقد هر گونه مهارت متداول در استفاده از نت هستند. کاری به کار وب ندارند اما اینترنت به آنها کار دارد و اگر نبود اجبارهای گاه و بیگاه مثل ثبتنام کارت سوخت و یارانه و دیگر خدمات الکترونیکی دولت، جز اسمی از اینترنت چیزی نمیشنیدند. همه ما روزگاری این طوری بوده ایم.
دوم؛ گروهی که گاه گداری برای انجام کارهای مختلف مثل مطالعه خبر یا مطالب جالب یا جستجو و مخصوصاً درآوردن تحقیق درسی و چت و ارسال و دریافت ایمیل و در حالت علاقمندتر وبلاگ نویسی به شبکه وصل میشوند. این افراد عموماً برای ارتباط با دوستانشان از چت/ایمیل/کامنت در وبلاگها استفاده میکنند و ممکن است در برخی گروه های یاهو یا گوگل عضو باشند و البته در بین اطرافیانشان برای انجام ثبتنامهای اینترنتی مختلف مورد رجوع هستند. عمده وبگردی این افراد از یک سری وبسایت مرجع و لینکدونیها و ایمیلهایی شروع میشود که دوستانشان پیشنهاد میدهند و خود نیز مطالب مورد پسندشان را اکثراً با ایمیل به دوستانشان میفرستند. برای دنبال کردن مطالب وبسایت یا وبلاگ مورد علاقه خود هم به صفحه اصلی آنها سر میزنند یا اینکه در خبرنامههای ایمیلی آنها عضو میشوند. کم و بیش هم ممکن است در شبکههای اجتماعی عضو باشند. تا سه،چهار سال پیش اکثر کاربران ایرانی اینترنت همین طور بودهایم.
سوم؛ آدمهایی که سعی میکنند برای دنبال کردن وبسایت/وبلاگ مورد علاقه به جای مراجعه به صفحه اصلی آنها از خوراکخوانهاستفاده کنند و حتی به صورت سریعتر و خلاصهتر از سرویسهایی مثل توییتر و فرندفید استفاده کنند. در استفاده از شبکههای اجتماعی تبحر دارند و عمده دوستان خود در اینترنت را از این طریق پیدا کردهاند و به جای چرخیدن در چترومها مدام صفحات فیسبوک و فرندفید را چک میکنند و نیمنگاهی هم به پیامهایی دارند که از طرف توییتر بر روی مونیتورشان ظاهر میشود. بر خلاف گروه دوم که انتشار یک پیام (عمدتاً با ایمیل) در میان آنها حداقل به یکی دو روز زمان احتیاج دارد، به راحتی در عرض دو،سه ساعت پیام خود را از طریق شبکههای اجتماعی بین دوستانشان پخش میکنند. معمولاً این افراد وبگردیهای یومیهی خود را از شبکههای اجتماعی شروع کرده و حول همانها هم ادامه میدهند و مطالب مورد علاقه خود را از همین طریق با دوستانشان به اشتراک میگذارند.
و اما اصل مطلب اینکه؛ تا چند سال پیش که استفاده از شبکههای اجتماعی در میان کاربران وب زیاد متداول نشده بود، اکثر وبسایتها برای جلب بازدیدکننده بیشتر امکانی را برای مخاطبانشان فراهم میکردند تا در صورتی که از مطلب خوششان آمده آن را به دوستانشان با ایمیل معرفی کنند. بعد از اینکه تعداد افراد گروه سوم –که بالاتر نوشتم- بیشتر شد و البته شبکههای اجتماعی هم جای خود را در میان وبسایتهای رسمیتر باز کردند، صاحبان اکثر سایتهایی که به هر نحوی تولید محتوا میکنند ذیل هر مطلب خود لینکهایی را برای به اشتراک گذاری در شبکههای اجتماعی قرار دادند و جز معدودی وبسایت غالباً خبری امکان ارسال و پیشنهاد مطالب به دوستان از طریق ایمیل نیست!
اگرچه ترافیک هدفمند وبسایتها در وضعیت جدید بسیار بیشتر از قبل شده و حتی شاید این مسأله باعث شود تا بعضی از آدمهای گروه دوم اجباراً بیایند به این سو از امکانات شبکههای اجتماعی برای کاربردهای حرفهای تر استفاده کنند؛ لیکن به طور کلی باعث دلزدگی کاربرانی میشود که به هر علت هنوز نمیخواهند یا نمیتوانند برای خود حسابهای اجتماعی متعدد درست کنند و حتماً ایمیل کردن مستقیم مطالب مورد علاقه برایشان سخت است. و این طوری بخشی از ترافیک ورودی سابقی که سایتها به خاطر امکان «معرفی به دوستان» از ایمیلها داشتند از دست میرود.